Ik ben boos! - 3 tips wat je als ouder kan doen, inclusief werkboek

Gepubliceerd op 21 mei 2020 om 11:25

Boosheid...

Het is een vaak besproken thema onderling tussen ouders en ook tijdens mijn begeleidingen komen er veel vragen over. Het blijft een gevoel waarmee we vaak moeilijkheden ondervinden, zowel bij onze kinderen als bij onszelf.

Toch is boosheid een gevoel dat iedereen kent. Het is een basisemotie, een gevoel dat er zeker mag zijn!
Boosheid heeft zelfs een belangrijke functie, namelijk om je grenzen aan te geven, frustraties te uiten en om dingen te gaan aanpakken. Het is daarom belangrijk boosheid niet te ontzeggen of af te keuren. 

Maar soms kan boosheid tegen je gaan werken: wanneer je té snel en té boos wordt. Maw wanneer de boosheid extreme vormen begint aan te nemen (denk maar aan plotse woede aanvallen in combinatie met roepen, tieren, slaan, schoppen, door het lint gaan). Ook wanneer je last ondervindt van de boosheid en dit wil veranderen maar niet weet hoe, is het belangrijk hier hulp bij te vragen.

In de eerste plaats kan het zinvol zijn deze boze buien wat beter te gaan onderzoeken. Want wat bij boosheid altijd als eerste opvalt is het zichtbare gedrag. Maar achter dit zichtbare gedrag zit zoveel meer...

In deze blog vertel ik wat meer over boosheid bij kinderen en geef ik je 3 tips wat je als ouder kan doen om met deze boosheid om te gaan. 

Boosheid bij kinderen

Kinderen moeten leren omgaan met hun boosheid. Dit heet emoties leren reguleren en behoort tot de normale ontwikkeling. Het ene kind staat hier al verder in dan het andere.

Bij peuters komt boosheid vaak voort uit hun eigen wil; doordat ze hun zinnetje willen doordrijven. "Ikke zellef doen" en zich meermaals aan diezelfde steen stoten herkennen we allemaal wel he... Dit kan boosheid en frustraties uitlokken, omdat iets nog niet lukt of omdat ze het koste wat kost op hún manier willen doen.

Bij kleuters en kinderen van de lagere school komt dit ook nog voor, maar wordt boosheid al vaker veroorzaakt door iets buiten zichzelf. Je kind maakt doorheen de dag voortdurend dingen mee die hem boos kunnen maken, bijvoorbeeld:

  • in contact met andere kinderen (ze lachen me uit op school, ik mag niet mee spelen, mijn broer doet mijn spullen kwijt, mijn zusje heeft me geduwd,...)
  • wanneer ze iets moeten waar ze geen zin in hebben (huiswerk maken, opruimen,...)
  • wanneer ze iets willen wat niet mag (tv kijken, een ijsje eten,...)
  • wanneer ze het gevoel krijgen dat ze niet kunnen voldoen aan de eisen van hun omgeving 
  • etc...


Als ouder ben je niet altijd bij je kind en weet je bijgevolg vaak niet wat er gebeurd is of wat de oorzaak van de boosheid is. Aangezien woede aanvallen en boosheid vaak thuis voor komen is het zinvol om samen naar manieren te zoeken om hier mee om te gaan.


Hieronder geef ik enkele handvaten die je kan gebruiken om je kind te helpen bij deze gevoelens van boosheid.

 

Wat kan je als ouder doen?

1. Luisteren en normaliseren 

Zoals ik hierboven al aangaf is boosheid een basisemotie die er mag zijn. Het is belangrijk dit ook op deze manier aan je kind mee te geven, maar daarbij wel duidelijk te maken dat het uiten van deze boosheid geen extreme vormen mag aangeven. Je kan dit doen door bijvoorbeeld te zeggen 'je mag gerust boos zijn, maar dat betekent niet dat je spullen mag stuk doen of mag slaan".

Verder is het voor je kind fijn dat het gehoord wordt. Probeer naar je kind te luisteren zonder te oordelen.
Wanneer je kind boos is en wil komen vertellen wat er allemaal gebeurd is heb je soms misschien de neiging om iets te zeggen in de aard van "je zal zelf ook wel iets gedaan hebben". Ik heb in ieder geval wel eens die neiging... ;-)
Maar probeer dit de volgende keer eens in te slikken, te denken in plaats van luidop te zeggen, en de focus vooral te leggen op begrip tonen voor de gevoelens van je kind en helder krijgen wat er in zijn / haar ogen gebeurd is. Je zal merken dat de boosheid op die manier sneller wegzakt en je dus ook sneller in gesprek kan gaan met je kind.

Als je kind heel boos is kan je hem trouwens best even laten afkoelen.
Later kan je er dan over praten of vragen wat er gebeurd is.

2. Ga samen op zoek naar manieren van uiten die werken voor je kind

Wat bij het ene kind helpt werkt niet vanzelfsprekend voor jouw kind.
Sommige kinderen hebben nood aan ontladen als ze boos zijn, en hebben dus baat bij rennen, springen, fietsen, op een boksbal of kussen slaan,... Andere kinderen hebben nood aan ontspannen en zich terugtrekken, bijvoorbeeld op hun kamer, luisteren naar muziek, tekenen, knutselen,...
Sommige kinderen willen met rust worden gelaten als ze boos zijn, anderen willen net nabijheid en willen geknuffeld worden. 

Ga eens samen met je kind op zoek naar wat hij/zij prettig vindt om deze boze gevoelens op een fijne manier te uiten.
Wat zou jouw kind kunnen helpen en waar heeft hij/zij nood aan? Wat kan jij doen en wat kan je kind zelf doen?
Als je hier meer zicht op krijgt ben je al een heel eind!


3. Samen alles op een rijtje zetten

Het is belangrijk om helder te krijgen wat er kort vooraf gaat aan een boze bui. Wat zijn de gedachten en gevoelens van je kind, waar voelt het deze boosheid in z'n lichaam, wie of wat is vaak een trigger om de boosheid te doen escaleren?
Als je meer zicht krijgt op deze zaken wordt het gemakkelijker om extreme boosheid te voorkomen door samen te zoeken naar dingen die je kind in de plaats kan doen wanneer hij zich boos voelt worden (zoals ontladen, ontspannen,...).

Een gevoelsthermometer is een handige en gemakkelijk toepasbare tool om je hierbij te helpen.

  • Het helpt je kind om de signalen van boosheid beter aan te voelen en dus op tijd de extreme boosheid te voorkomen
  • Het maakt het gemakkelijker om aan te geven hoe je je voelt.


Lees er hieronder meer over. 

Meer hulp en houvast nodig?

Lees verder over het werkboekje 'ik ben boos!' 

Ook ikzelf heb ervaren dat het echt een uitdaging kan zijn om als ouder met de boosheid van je kind om te gaan.
Ik heb 2 dametjes in huis met serieus wat pit... en ik merk dat ik als mama snel mijn geduld kan verliezen wanneer ze in mijn ogen een overdreven boze reactie laten zien of hun boosheid op zo'n manier uiten die ik niet fijn vind.
Eigenlijk houden onze kinderen ons toch vaak een spiegel voor he?!
En zo is "boosheid" voor deze mama hier niet alleen een hoofdstuk uit de leerboeken geworden, maar ben ik doorheen de afgelopen 7 jaar ook ervaringsdeskundige geworden ;-)

Wat in ons gezin heel goed werkt - I know, klinkt wat melig - maar dat is dat wij heel open over onze gevoelens, dus ook over de emotie boosheid, praten. Ondertussen hebben we zelfs onze eigen taal ontwikkeld om aan elkaar aan te geven hoe we ons voelen, en dat helpt ons heel goed.

Wij gebruiken hiervoor de kleuren van een gevoelsthermometer waarbij je groen, oranje of rood kan aanduiden.

  • Groen betekent dat je blij bent, je goed voelt, rustig en oké bent
  • Oranje betekent dat je wat geïrriteerd bent, je boos voelt worden, onrust ervaart in je lichaam,...
  • Rood betekent dat je heel boos bent, dat je hoofd vol zit!

Wij hebben afgesproken om meteen te uiten wanneer we oranje of rood worden (of zijn). Wij doen dit verbaal, door bv te zeggen 'ik ben oranje' maar je kan dit ook aanduiden op een thermometer of met groene, oranje en rode kaartjes werken, wat voor jullie werkt.

Wanneer je oranje bent is dit het moment om een hulpmiddeltje of hulpplan te zoeken om terug tot rust te kunnen komen of om de boosheid op een goede manier te uiten. Wij hebben samen overlopen wat deze hulpmiddelen of hulpplannen voor ons kunnen zijn zodat dit aanvaardbare manieren zijn om met onze boosheid om te gaan. Op deze manier kunnen we elkaar dan ook beter helpen, bijvoorbeeld door concreet te vragen "heb je nood aan een knuffel of wil je liever even alleen zijn?" of gewoon "kan ik iets doen of moet ik je even laten doen?".
(Wanneer mijn dochters echt vuurrood zijn krijg ik meestal heel luid te horen "JE MOET MIJ GEWOON EVEN LATEN DOEN!"... Aan duidelijkheid zal het hier in elk geval nooit liggen...).

Wanneer je rood bent is het eigenlijk altijd een goed idee om eerst even af te koelen op een manier die je fijn vindt (je even afzonderen, muziek luisteren, tot 10 tellen - of tot 20...). Daarna kan je dan terug helder nadenken en erover in gesprek gaan. 

Er zijn hier nog altijd genoeg boze buien hoor, en die mogen er ook zeker zijn!
Maar we begrijpen elkaar op deze manier veel beter en sneller én kunnen elkaar beter helpen om op een aanvaardbare manier om te gaan met deze boosheid. Hierdoor zijn deze boze buien vaak veel korter en minder intens.
En af en toe kunnen we er daarna zelfs om lachen en zeggen 'oeps, dat was misschien even overdreven'. En dit gebeurt zowel bij de dochters als bij de mama ;-)
Onze papa heeft trouwens veeeeeel meer geduld met alles. Dat zorgt voor een mooi evenwicht he...

 

Download hier een gevoelsthermometer met extra uitleg hoe je hem kan gebruiken:

Gevoelsthermometer
PDF – 174.2 KB 117 downloads

 

Heb jij het gevoel dat je houvast nodig hebt om rond het thema boosheid te praten en te werken thuis?

Het werkboekje 'Ik ben boos!' kan je hierbij helpen.
Ik heb dit samengesteld vanuit onderbouwde bronnen en technieken maar ook vanuit mijn eigen ervaring als moeder.
Zo is het een invulwerkboek geworden waarvan ik weet dat het je echt vooruit kan helpen.
Er zijn ook 2 verschillende gevoelsthermometers toegevoegd bij het werkboek zodat je deze thuis kan gaan gebruiken.


Wat leer je o.a met dit werkboek?

  • het geeft inzicht in oorzaken van boosheid 
  • het geeft inzicht in signalen van boosheid 
  • het leert je hoe je anderen kan laten zien dat je boos bent (inclusief gevoelsthermometer)
  • het biedt handvaten wat je kan doen als je boos bent
  • er is ruimte om samen doelen te stellen om rond boosheid te gaan werken


De prijs van het werkboek is slechts 12,95€!

 

 

Het werkboek telt 20 blz en bestaat uit nadenkopdrachten en tips om met boosheid om te leren gaan.
Het is een boekje voor kinderen en hun ouders, maar het kan ook ingevuld worden met de zorgleerkracht op school, een coach of een andere volwassene.

Er wordt wel wat reflectie verwacht bij het invullen ervan. Daarom is het werkboek het meest geschikt voor kinderen vanaf ongeveer 6 jaar.

Na betaling kan je het meteen downloaden en afdrukken. Je kan er dus vandaag nog mee aan de slag!

 

 

Licentie voor professionals

Ben jij een professional en werk je met kinderen? 
Zou je dit werkboek graag gebruiken tijdens je begeleidingen?
Koop dan de licentie voor het werkboek. Je krijgt zo de rechten om het onbeperkt en levenslang te gebruiken voor verschillende cliënten / kinderen.

 

 

 

Geef me gerust jullie feedback!


Ik hoor graag wat jullie vonden van het werkboek.
Je mag me altijd laten weten of het jullie ook geholpen heeft door me een mailtje te sturen: info@detalententuin.be of via onderstaand formulier.

Bedankt!

Liefs,

-x-

Els


«   »

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.